Krótka odpowiedź
Dokumentacja KSC to, zgodnie z art. 10 ustawy, dokumentacja normatywna (m.in. dokumentacja systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, ochrony infrastruktury, ciągłości działania i techniczna systemu) oraz dokumentacja operacyjna, czyli zapisy potwierdzające, że zasady są wykonywane, łącznie z logami systemów. Art. 8 wprost wymienia polityki szacowania ryzyka i bezpieczeństwa systemu informacyjnego, polityki tematyczne, plany ciągłości działania, awaryjne i odtworzenia, polityki i procedury oceny skuteczności zabezpieczeń, stosowania kryptografii oraz polityki kontroli dostępu. Dokumentację trzeba nadzorować, wersjonować i przechowywać co najmniej 2 lata od wycofania z użytkowania. Podział na konkretne procedury (incydenty, dostawcy, podatności, szkolenia) to już dobra praktyka, nie lista z ustawy.
Kluczowe fakty
Art. 10 ust. 2 ustawy o KSC dzieli dokumentację bezpieczeństwa systemu informacyjnego na normatywną i operacyjną.
Dokumentacja operacyjna to zapisy poświadczające wykonywanie czynności wymaganych przez dokumentację normatywną, w tym automatycznie generowane zapisy w dziennikach systemów (art. 10 ust. 4).
Art. 8 ust. 1 pkt 2 wymienia z nazwy m.in. polityki szacowania ryzyka, polityki tematyczne, plany ciągłości działania, polityki i procedury oceny skuteczności środków, stosowania kryptografii oraz polityki kontroli dostępu.
Dokumentację przechowuje się co najmniej 2 lata od wycofania z użytkowania lub zakończenia świadczenia usługi, a jej zniszczenie potwierdza protokół brakowania przechowywany trwale (art. 10 ust. 7-8).
Dokumentacja może być papierowa lub elektroniczna, ale musi mieć nadzór: dostęp tylko dla upoważnionych, ochronę i oznaczanie wersji (art. 10 ust. 5-6).
Dostawcy m.in. usług chmurowych i usług zarządzanych stosują dodatkowo środki z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/2690 (art. 8b ust. 1).
01
Co ustawa o KSC mówi o dokumentacji
Dokumentacja KSC nie jest osobnym projektem obok bezpieczeństwa. To opis systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, który podmiot kluczowy lub ważny musi wdrożyć zgodnie z art. 8, plus ślady, że ten system rzeczywiście działa. Są wyjątki: część podmiotów ważnych z sektora publicznego i nauki stosuje wymogi z załącznika nr 4 do ustawy (art. 8 ust. 3), a sektor bankowości i infrastruktury rynków finansowych ma odrębne zasady (art. 8i). Obowiązek dokumentacji ustawa ujmuje w art. 10: podmiot opracowuje, stosuje i aktualizuje dokumentację dotyczącą bezpieczeństwa systemu informacyjnego wykorzystywanego w procesie świadczenia usługi.
Ta dokumentacja ma dwie części. Dokumentacja normatywna mówi, jak firma ma działać. Dokumentacja operacyjna pokazuje, że tak działa: to zapisy poświadczające wykonanie czynności wymaganych w dokumentach normatywnych, w tym automatycznie generowane zapisy w dziennikach systemów. Innymi słowy, polityka bez rejestrów, protokołów i logów jest dla kontrolera tylko deklaracją.
Na dokumentację normatywną ustawa składa pięć elementów. Łatwo skupić się na pierwszym i pominąć pozostałe, choć ustawa wymienia je obok siebie.
- Dokumentacja systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji.
- Dokumentacja ochrony infrastruktury, z której korzysta usługa: charakterystyka usługi i infrastruktury, ocena stanu ochrony, szacowanie ryzyka dla obiektów, plan postępowania z ryzykiem, opis zabezpieczeń technicznych, zasady ochrony fizycznej, a jeśli występuje, dane o specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej.
- Dokumentacja systemu zarządzania ciągłością działania.
- Dokumentacja techniczna systemu informacyjnego wykorzystywanego w procesie świadczenia usługi.
- Dokumentacja wynikająca ze specyfiki usługi w danym sektorze lub podsektorze.
02
Polityki i plany, które art. 8 nazywa wprost
Art. 8 ust. 1 opisuje, co ma zapewniać system zarządzania bezpieczeństwem informacji: systematyczne szacowanie ryzyka i zarządzanie nim, środki techniczne i organizacyjne proporcjonalne do ryzyka, zbieranie informacji o cyberzagrożeniach i podatnościach, zarządzanie incydentami oraz środki ograniczające wpływ incydentów, w tym regularne aktualizacje oprogramowania.
Wśród środków z art. 8 ust. 1 pkt 2 część ustawa formułuje jako dokumenty. To one są twardym rdzeniem dokumentacji, bo ich brak trudno wytłumaczyć inaczej niż brakiem wdrożenia.
- Polityki szacowania ryzyka oraz bezpieczeństwa systemu informacyjnego, w tym polityki tematyczne (lit. a).
- Plany ciągłości działania, plany awaryjne i plany odtworzenia działalności, które trzeba wdrażać, dokumentować, testować i utrzymywać (lit. f).
- Polityki i procedury oceny skuteczności środków technicznych i organizacyjnych (lit. h).
- Polityki i procedury stosowania kryptografii, w tym w stosownych przypadkach szyfrowania (lit. k).
- Polityki kontroli dostępu (lit. n).
03
Obszary, które ustawa wymienia jako środki, a nie jako dokumenty
Pozostałe pozycje z art. 8 ust. 1 pkt 2 to obszary, a nie nazwy dokumentów: bezpieczeństwo przy nabywaniu, rozwoju i utrzymaniu systemu (w tym testowanie), bezpieczeństwo fizyczne i środowiskowe z kontrolą dostępu, bezpieczeństwo zasobów ludzkich, bezpieczeństwo i ciągłość łańcucha dostaw, monitorowanie systemu w trybie ciągłym, edukacja personelu, podstawowe zasady cyberhigieny, bezpieczna komunikacja z uwierzytelnianiem wieloskładnikowym w stosownych przypadkach i zarządzanie aktywami.
Ustawa nie mówi, że każdy z tych obszarów wymaga osobnej procedury. Wymaga natomiast dokumentacji systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji i zapisów, które potwierdzają wykonanie. W praktyce oznacza to, że każdy obszar musi być gdzieś opisany i mieć swoje ślady. Czy będzie to osobny dokument, czy rozdział większej polityki, zależy od wielkości firmy.
Dwa obowiązki dokumentacyjne łatwo przeoczyć. Pierwszy leży poza art. 8 i art. 10: kierownik podmiotu oraz osoba, której powierzono obowiązki kierownika w zakresie cyberbezpieczeństwa, raz w roku kalendarzowym przechodzą szkolenie, a udział w nim jest udokumentowany (art. 8e). Drugi kryje się w art. 8 ust. 2: przy łańcuchu dostaw ustawa każe uwzględnić m.in. podatności związane z dostawcą i ogólną jakość jego produktów i usług ICT, a to w praktyce wymaga jakiegoś zapisu oceny dostawcy.
04
Dokumentacja SZBI w praktyce: rozsądny zestaw polityk i procedur
Poniższy zestaw to dobra praktyka, nie lista z ustawy. Pokazuje jeden ze sposobów przełożenia art. 8 na dokumenty, które da się utrzymać w firmie średniej wielkości. Nazwy i podział możesz zmienić, ważne, żeby każdy obszar z art. 8 miał przypisany dokument, właściciela i zapisy.
Zasada, która oszczędza najwięcej pracy: jedna nadrzędna polityka bezpieczeństwa zatwierdzona przez zarząd, a pod nią krótkie polityki tematyczne i procedury pisane dla ludzi, którzy będą je stosować. Dokument, którego nikt nie czyta, nie chroni ani systemów, ani zarządu.
- Polityka bezpieczeństwa systemu informacyjnego: zakres (które usługi i systemy), role, cele, zasady zatwierdzania i przeglądu dokumentów.
- Metodyka szacowania ryzyka z rejestrem ryzyk i planem postępowania z ryzykiem (ustawa: lit. a i art. 8 ust. 1 pkt 1).
- Procedura obsługi i zgłaszania incydentów: klasyfikacja, kto decyduje, że incydent jest poważny, kto i czym zgłasza go do CSIRT, rejestr incydentów.
- Plan ciągłości działania, plan awaryjny i plan odtworzenia z harmonogramem testów i protokołami z testów (ustawa: lit. f).
- Polityka bezpieczeństwa łańcucha dostaw: lista dostawców krytycznych, kryteria oceny, wymagania w umowach, przeglądy.
- Polityka kontroli dostępu i zarządzania uprawnieniami, z procedurą nadawania i odbierania dostępów (ustawa: lit. n).
- Procedura zarządzania podatnościami i aktualizacjami: źródła informacji, terminy reakcji zależne od krytyczności, wyjątki.
- Polityka kryptografii (ustawa: lit. k), polityka bezpieczeństwa fizycznego, rejestr aktywów (lit. m).
- Program szkoleń i zasady cyberhigieny z listami obecności lub raportami z platformy szkoleniowej.
- Plan oceny skuteczności zabezpieczeń: przeglądy, testy, audyty wewnętrzne, wskaźniki (ustawa: lit. h).
- Polityka monitorowania i logowania: co jest monitorowane w trybie ciągłym, gdzie trafiają logi i jak długo są przechowywane.
05
Procedura incydentowa musi pasować do terminów z ustawy
Procedura obsługi incydentów to dokument, który najszybciej zweryfikuje rzeczywistość. Ustawa wymaga wczesnego ostrzeżenia o incydencie poważnym niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od jego wykrycia, zgłoszenia incydentu poważnego nie później niż w ciągu 72 godzin i sprawozdania końcowego nie później niż w ciągu miesiąca od zgłoszenia. Adresatem jest właściwy CSIRT sektorowy, a do czasu ogłoszenia przez organ właściwy jego zdolności operacyjnej CSIRT MON, CSIRT NASK lub CSIRT GOV (art. 44 ustawy z 23 stycznia 2026 r.).
Z tych terminów wynika, co procedura musi rozstrzygać z góry: kto ocenia, czy incydent jest poważny, kto ma dostęp do systemu zgłoszeń, kto zastępuje tę osobę w weekend i gdzie zapisuje się czas wykrycia. Co do zasady ustawa wymaga wyznaczenia co najmniej dwóch osób do kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Mikro- i małe przedsiębiorstwa oraz podmioty ważne będące podmiotami publicznymi wyznaczają co najmniej jedną taką osobę (art. 9 ust. 2 i 3). Nazwiska lub funkcje tych osób powinny być w procedurze.
06
Nadzór nad dokumentami, przechowywanie i brakowanie
Ustawa nie narzuca formy: dokumentacja może być papierowa albo elektroniczna. Narzuca za to nadzór, który ma zapewnić trzy rzeczy: dostęp do dokumentów tylko dla upoważnionych osób zgodnie z ich zadaniami, ochronę przed uszkodzeniem, utratą, nieuprawnionym dostępem i utratą integralności oraz oznaczanie kolejnych wersji tak, żeby było widać zmiany.
Okres przechowywania to co najmniej 2 lata od dnia wycofania dokumentacji z użytkowania lub zakończenia świadczenia usługi. Ustawa dodaje, że okres ten jest „liczony od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wygasa okres jej przechowywania”. To sformułowanie nie jest jednoznaczne, więc sposób liczenia najlepiej ustalić z prawnikiem i zapisać w polityce. Przepisu o przechowywaniu nie stosuje się do podmiotów objętych ustawą o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Zniszczenie wycofanej dokumentacji potwierdza protokół brakowania z datą, oznaczeniem dokumentacji, opisem sposobu zniszczenia i danymi osoby zatwierdzającej. Protokoły przechowuje się w sposób trwały.
W praktyce najprostszym rozwiązaniem jest repozytorium dokumentów z historią wersji i uprawnieniami, na przykład w systemie, którego firma już używa. Pamiętaj, że do dokumentacji operacyjnej należą też logi systemów. Ich retencję warto ustalić świadomie, bo wpływa i na koszty, i na to, co da się odtworzyć po incydencie.
07
Rozporządzenia i normy: czego szukać poza ustawą
Nowy art. 10 sam wylicza rodzaje dokumentacji i nie odsyła do rozporządzenia, które określałoby jej treść. Ustawa przewiduje jednak dwa narzędzia, które mogą ją uszczegółowić. Rada Ministrów może w rozporządzeniu określić szczegółowe wymagania dla systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, odrębnie dla danego rodzaju działalności (art. 8a). Minister właściwy do spraw informatyzacji może opublikować w BIP zestawienie wymogów dokumentów normalizacyjnych, których wykonywanie realizuje obowiązki z ustawy (art. 45 ust. 3). Oba przepisy używają słowa „może”, więc przed startem projektu sprawdź, czy takie akty już się ukazały.
Przepisy o SZBI zmienione nowelizacją nie nakazują stosowania konkretnej normy, na przykład ISO/IEC 27001. Odsyłają natomiast do aktów unijnych: pozostałe podmioty kluczowe i ważne stosują środki z aktów wykonawczych Komisji Europejskiej wydanych na podstawie art. 21 ust. 5 dyrektywy NIS 2 (art. 8b ust. 2), a dla wybranych dostawców akt ten jest już wskazany wprost. Dostawcy usług DNS, rejestry TLD, dostawcy usług chmurowych, centrów przetwarzania danych, sieci dostarczania treści, usług zarządzanych i usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa, platform handlowych, wyszukiwarek i platform społecznościowych stosują w ramach SZBI środki z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/2690 (art. 8b ust. 1).
To rozporządzenie jest dla dokumentacji bardzo konkretne. Według jego załącznika polityka bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych zawiera m.in. wykaz dokumentacji, która ma być przechowywana, wraz z okresem przechowywania, wykaz polityk tematycznych i datę formalnego zatwierdzenia przez organy zarządzające. Politykę przegląda się co najmniej raz w roku, a wyniki przeglądów są dokumentowane. Załącznik ma 13 części, od polityki bezpieczeństwa, zarządzania ryzykiem i obsługi incydentów po kontrolę dostępu, zarządzanie aktywami i bezpieczeństwo fizyczne. Nawet jeśli firma nie jest objęta art. 8b ust. 1, ten układ dobrze sprawdza się jako lista kontrolna.
08
Dokumentacja KSC a SZBI budowany pod certyfikat ISO 27001
Firmy z certyfikatem ISO/IEC 27001 pytają, czy to wystarczy. Dobrze wdrożony system według normy to solidna baza, bo mówi tym samym językiem: ryzyko, polityki, zabezpieczenia, przeglądy. Różnice leżą w trzech miejscach.
Pierwsza to zakres. Norma ISO/IEC 27001 (pkt 4.3) zostawia firmie określenie granic systemu, czyli tego, jaką część organizacji obejmuje. Ustawa o KSC wyznacza zakres sama: system zarządzania bezpieczeństwem informacji dotyczy systemu informacyjnego wykorzystywanego w procesach wpływających na świadczenie usługi. Jeżeli certyfikat obejmuje tylko dział IT w centrali, a usługa zależy od systemów w zakładzie produkcyjnym, zostaje luka.
Druga to konkretne obowiązki ustawowe, których norma nie wymienia (każe jedynie uwzględnić wymagania prawne): wpis do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych, terminy zgłaszania incydentów do CSIRT, osoby do kontaktów, coroczne szkolenie kierownika, okresy przechowywania dokumentacji i protokoły brakowania. Trzecia to odpowiedzialność: za wykonywanie obowiązków wymienionych w art. 8c ust. 1 (m.in. z art. 8, art. 9-12b, art. 14 i art. 15) odpowiada kierownik podmiotu, także wtedy, gdy powierzył je innej osobie. Ocenę, czy konkretne dokumenty spełniają wymogi ustawy w waszej sytuacji, warto skonsultować z prawnikiem.
09
Przykład: producent zatrudniający 120 osób i dostawca IT dla szpitala
Weźmy producenta komponentów, który zatrudnia 120 osób i ustalił, że podlega ustawie jako podmiot ważny. Usługą, którą chroni, jest produkcja i dostawy dla klientów. Jego dokumentacja nie musi liczyć setek stron. W takiej firmie może wystarczyć polityka nadrzędna, kilka polityk tematycznych, procedura incydentowa, plan ciągłości działania obejmujący też linię produkcyjną, rejestr ryzyk, rejestr dostawców i rejestr aktywów. Dużo pracy wymaga nie pisanie, lecz zebranie zapisów: protokołów z testu odtworzenia, list szkoleń, przeglądów uprawnień.
Inaczej wygląda firma informatyczna, która utrzymuje systemy dla szpitala. Jeśli sama podlega ustawie jako dostawca usług zarządzanych, stosuje dodatkowo środki z rozporządzenia 2024/2690, które opisuje je szczegółowo. Jeśli nie podlega, może i tak odczuć ustawę przez umowę. Zakładamy tu, że szpital jest podmiotem kluczowym lub ważnym, a wtedy musi uwzględniać bezpieczeństwo łańcucha dostaw, więc zapyta o polityki, procedurę incydentową i sposób zarządzania dostępem. Uporządkowana dokumentacja ułatwia wtedy odpowiedzi na ankiety bezpieczeństwa.
10
Od czego zacząć i ile jest czasu
Podmioty, które w dniu wejścia w życie nowelizacji spełniały przesłanki uznania za kluczowe lub ważne, mają 12 miesięcy od tego dnia na realizację obowiązków z rozdziału 3, w tym wdrożenie SZBI. Podmiot, który spełni przesłanki później, ma 12 miesięcy od dnia ich spełnienia. Dokumentacja powstaje więc równolegle z wdrożeniem, a nie po nim.
Rozsądna kolejność: najpierw ustal, jaka usługa i jakie systemy są w zakresie, potem przeprowadź szacowanie ryzyka, a dopiero z jego wyników wyprowadź polityki i procedury. Na końcu ustal, jakie zapisy powstają w każdym procesie i gdzie są przechowywane. Ustawa przewiduje też, że podmiot może zamiast budować własne struktury zawrzeć umowę z dostawcą usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa (art. 14), ale odpowiedzialność kierownika pozostaje.
FAQ
Najczęstsze pytania
Częściowo. Art. 8 ust. 1 pkt 2 wymienia z nazwy polityki szacowania ryzyka i bezpieczeństwa systemu informacyjnego, polityki tematyczne, plany ciągłości działania, awaryjne i odtworzenia, polityki i procedury oceny skuteczności środków i stosowania kryptografii oraz polityki kontroli dostępu. Art. 10 dzieli dokumentację na normatywną i operacyjną. Dalszy podział na procedury, na przykład incydentową czy dostawców, to dobra praktyka.
Co najmniej 2 lata od dnia wycofania jej z użytkowania lub zakończenia świadczenia usługi (art. 10 ust. 7). Przepis określa też sposób liczenia tego okresu, ale jego brzmienie jest niejednoznaczne, dlatego przyjętą zasadę najlepiej ustalić z prawnikiem i zapisać w polityce. Zniszczenie potwierdza się protokołem brakowania, który przechowuje się trwale. Przepisu o okresie przechowywania nie stosuje się do podmiotów podlegających ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
Tak. Art. 10 ust. 5 dopuszcza postać papierową lub elektroniczną. Trzeba jednak zapewnić nadzór: dostęp tylko dla upoważnionych, ochronę przed utratą i nieuprawnioną zmianą oraz oznaczanie wersji.
Nie automatycznie. Daje dobrą bazę, ale trzeba sprawdzić, czy zakres certyfikatu obejmuje systemy, od których zależy świadczenie usługi, i uzupełnić konkretne obowiązki ustawowe, których norma nie wymienia, takie jak zgłaszanie incydentów do CSIRT w ustawowych terminach, coroczne szkolenie kierownika czy zasady przechowywania i brakowania dokumentacji.
Tak. Według art. 10 ust. 4 dokumentacja operacyjna obejmuje automatycznie generowane zapisy w dziennikach systemów informacyjnych. Dlatego zasady logowania i retencji logów warto opisać w polityce monitorowania.
Źródła
Na czym opiera się ten artykuł
- Ustawa o KSC, art. 8 ust. 3: wyjątek dla części podmiotów publicznych i nauki (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 15)
- Ustawa o KSC, art. 8i: sektor bankowości i infrastruktury rynków finansowych (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 18)
- Ustawa o KSC, art. 10 ust. 1-3: rodzaje dokumentacji (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 18-19)
- Ustawa o KSC, art. 10 ust. 4: dokumentacja operacyjna (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 19)
- Ustawa o KSC, art. 8 ust. 1: SZBI i środki zarządzania ryzykiem (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 14-15)
- Ustawa o KSC, art. 8 ust. 1-2: środki i łańcuch dostaw (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 14-15)
- Ustawa o KSC, art. 8e: coroczne szkolenie kierownika (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 16)
- Ustawa o KSC, art. 11 ust. 1 pkt 4-4c: terminy zgłoszeń (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 19-20)
- Ustawa o KSC, art. 9: osoby do kontaktów (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 18)
- Ustawa o KSC, art. 10 ust. 5-8: forma, nadzór, przechowywanie, brakowanie (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 19)
- Ustawa o KSC, art. 8a i art. 8b: rozporządzenie RM i akty wykonawcze KE (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 15-16)
- Ustawa o KSC, art. 45 ust. 3: zestawienie wymogów dokumentów normalizacyjnych (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 43)
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2690, załącznik pkt 1.1 (EUR-Lex)
- Ustawa o KSC, art. 8 ust. 1: zakres SZBI (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 14)
- Ustawa o KSC, art. 8c-8d: odpowiedzialność i zadania kierownika (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 16)
- Ustawa o KSC, art. 16: terminy realizacji obowiązków (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 23)
- Ustawa nowelizująca, art. 33 ust. 1: przepis przejściowy (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 79)
- Ustawa o KSC, art. 14: struktury wewnętrzne lub dostawca usług (Dz.U. 2026 poz. 252, s. 22)


